Tagarchief: Energie besparen

De energie transitie – Warmte transmissie voor jouw huis

Elektriciteit opwekken is heel belangrijk voor de energie transitie. We zullen immers moeten omschakelen van gas naar een andere energiedrager. En elektriciteit is dan een voor de hand liggende methode. Net als warmte trouwens, warmte afkomstig van industrieën of uit de aardbodem die vervolgens via een transportleiding kan worden vervoerd naar woningen.

Maar ons huis heeft geen aansluiting op een warmtenet. En een boring in de aarde voor warmte-koude opslag is kostbaar. Ik heb dus andere keuzes gemaakt. En bovendien, ik heb niet voor één oplossing gekozen. Ik heb een geïntegreerd concept ontworpen en gebouwd bestaande uit verschillende oplossingen die zowel warmte voor de woning levert als ook het warm tapwater voor douche, keuken, wasmachine en vaatwasser.

Hoeveel energie is er nodig?

In de blog Eén jaar aardgasvrij heb je misschien iets gelezen over het vertrekpunt. Wij verbruikten voor de woning circa 2.400 kuub aardgas. En sinds 2013 kwam daar nog ongeveer 600 kuub bij voor het gastenverblijf. Totaal 3.000 kuub aardgas dus.

De energetische waarde daarvan is 35,17MJ * 3.000 = 105.570 MJ, ofwel 105 GJ

En in kWh omgerekend is dat 105.570 / 3,6 = 29.325 kWh

Het buffervat: het hart van een geïntegreerd systeem

Elk toekomstig warmtesysteem dat zelf warmte gaat opwekken heeft een buffervat nodig. Een buffervat is gewoon een tank met water waarin de bron de opgewekte warmte kan afstaan aan het verwarmingssysteem dat in de woning wordt gebruikt. In onze woning bestaat het verwarmingssysteem uit vloerverwarming en een paar losse radiatoren. Voornamelijk dus een lage temperatuur verwarming die tevreden is met een aanvoertemperatuur van 35 °C. Deze tank water vormt dus feitelijk het hart van het systeem en hierop worden de verschillende warmtebronnen (als je er meer hebt dan één) aangesloten. In de afbeelding hieronder zie je het complete verwarmingssysteem van onze woning. Dit wordt ook wel een hydraulisch schema genoemd.

Voordelen van een buffervat

  • Een buffervat zorgt voor een hoger rendement van de warmtebron en de hele installatie. Vooral een warmtepomp heeft groot profijt van een uitgekiend buffervat.
  • De warmte kan optimaal uitgewisseld worden maar ook opgeslagen worden voor later gebruik.
  • Afzonderlijke warmtebronnen kunnen aan elkaar verbonden worden tot een geintegreerd systeem.
  • Je kunt hoge en lage temperaturen combineren.

Zoals je ziet staat het buffervat in het midden van het schema en zijn hierop alle bronnen aangesloten.

Als je kiest voor een integratie van verschillende warmtebronnen kun je ook een groeistrategie toepassen. Je begint klein en breidt het systeem in de loop van de tijd steeds verder uit. Je kunt daarmee je financiële investeringen dus enigszins beïnvloeden en hoeft niet in één keer heel veel geld uit te geven.

Welke warmtebronnen kun je toepassen?

Het aantal en soort warmtebronnen is afhankelijk van de plaatselijke situatie. Je kunt denken aan zonneboilers op het dak, een hout- of palletkachel, een elektrisch verwarmingselement, een lucht-water warmtepomp of een water-water warmtepomp. En dus ook een combinatie want het is immers een systeem waarin je diverse bronnen kunt integreren.

Onze bronnen zijn in volgorde van tijd geweest:

  1. Zonneboilers
  2. Hout-CV Kachel
  3. Elektrische element
  4. Lucht-Water warmtepomp

Het totaal van deze bronnen moet dus voldoende energie opbrengen om aan die eerder berekende 105.570 MJ of 29.325 kWh te komen.

Capaciteit berekenen van het buffervat

Maar laten we even teruggaan naar dat buffervat, het hart van ons warmtesysteem. Hoe groot moet dat vat eigenlijk zijn? Daar zijn enkele vuistregels voor;

Een cv-houtkachel/pelletkachel 35 liter/kW
Een houtvergassingsketel 70 liter/kW
Zonnecollector/zonneboiler 50 liter per m2 oppervlakte
warmtepomp 25 liter/kW
  • Wij hebben 6 vlakkeplaat zonnecollectoren of zonneboilers eind 2011 op het dak geplaatst, met elk een oppervlakte van 2 m2. Totaal zou dus een buffervat van minstens 600 Liter noodzakelijk zijn.
  • De cv-houtkachel die in 2013 is geplaatst heeft een waterzijdige capaciteit van 10kW en zou dus minstens 350 Liter moeten bevatten.
  • De luchtwater warmtepomp die sinds 2017 draait, levert maximaal 13 kW warmte en vraagt dus om een buffervat van minstens 325 Liter.

Maar behalve de inhoud speelt er nog een onderdeel een rol. Hoeveel bronnen wil je namelijk aansluiten en hoeveel aansluitingen heb je nodig voor de warmteafgifte? Een buffervat bevat ‘dood’ water, ofwel water dat je ook in de cv-installatie gebruikt. Het is dus geen schoon drinkwater. Om drinkwater (tapwater) te laten verwarmen is een warmtewisselaar of spiraal nodig waar het water doorheen stroom. En een zonneboiler is voorzien van antivries en vraagt dus ook om een geïsoleerd en gesloten systeem door middel van een warmtewisselaar in het vat. En als je nog meer bronnen wilt integreren heb je vermoedelijk dus ook meer warmtewisselaren nodig. Over het algemeen geldt dat een klein buffervat tot circa 200 liter 1 spiraal heeft (en soms ook horizontaal geplaatst kan worden), tot circa 500 liter kun je met 2 verkrijgen en wil je 3 of meer warmtewisselaars, dan praat je al snel over een buffervat van 1000 liter. Het vat in onze woning is een 1000 liter vat met een doorsnede van 140cm en een hoogte van 220cm, inclusief de isolatie. En een totaalgewicht van 1250 kg. Wel iets om rekening mee te houden!

In ons schema zie je dat het buffervat een warmtewisselaar onderin heeft voor de zonneboilers, een warmtewisselaar in het midden heeft voor de houtkachel en een RVS-warmtewisselaar bovenin voor warm tapwater afgifte.

De Lucht-Water warmtepomp is direct opgenomen in het CV systeem (het zogenaamde ‘dode water’) maar geeft de warmte af aan het buffervat. De afgifte voor de vloerverwarming zit in het midden van het vat, de retour naar de warmtepomp en de retour van de vloerverwarming zit onder in het buffervat.

Gelaagdheid van temperaturen.

Een verticaal geplaatst buffervat van enige omvang (1000 liter in ons voorbeeld) kent een bijzonder fenomeen. Er ontstaan verschillende temperaturen of zones van warmwater. Het warmste water zit bovenin, het koudste onderin. Een pomp zal hier enige verstoring in kunnen brengen maar zoals je uit het schema al kunt zien is er nu (1 november 20:00 uur) al sprake van deze verschillende temperaturen.

In ons ontwerp wordt ervoor gezorgd dat de gemiddelde temperatuur in het midden van het vat minimaal op 36 °C wordt gehouden. In het midden zit namelijk de aansluiting voor de vloerverwarming en die heeft aan 35 °C voldoende. Er is dan rekening gehouden met een klein beetje transportverlies in de leidingen. Als de temperatuur beneden de 36 °C raakt, slaat de warmtepomp aan en zal het buffervat gaan opwarmen.

De warmtepomp maakt water met een temperatuur van 40 °C (bovenin het vat) en een retour van 32 °C (onderin het vat), een delta-T dus van 8 °C.

De cv-houtkachel levert een temperatuur via de warmtewisselaar van 60 °C. Na enkele uren branden levert dat een andere gelaagdheid op en een verhoging van de temperatuur in het bovenste gedeelte. Bovenin wordt het tapwater verwarmd. Met de cv-houtkachel kan dus warm water worden gemaakt dat geschikt is voor douchen of in de keuken (>55 °C). Onze warmtepomp kan dat ook maar wordt niet hiervoor gebruikt, hij is immers ingesteld op maximaal 40 °C. Hieronder kun je zien dat de cv-houtkachel een temperatuur van 55 °C via de warmtewisselaar afgeeft waarmee het vat is opgewarmd tot 46 °C.

Ook de zonneboilers kunnen deze temperatuur behalen, maar uitsluitend bij voldoende zonneschijn en alleen in de periode vanaf half maart tot half oktober. In de wintermaanden staat de zon te laag en zijn er te weinig zonuren. De zonneboilers kunnen in de winter een temperatuur behalen van hoogstens 35 °C. En dat maximaal tussen circa 12:00 en 15:00 uur. Dat is dus veel te weinig voor verwarming van het hele huis. Vanaf het voorjaar werken de zonneboilers uitstekend. Regelmatig wordt er een temperatuur in het vat bereikt van 65-75°C. Omdat er in de zomermaanden geen warmte voor de woning wordt onttrokken, is alle opgeslagen warmte dan te gebruiken voor tapwater. Maar ook de wasmachine en zelfs de close-in boiler in de keuken en de vaatwasser profiteren dan mee.

De afbeelding hierboven toont de technische ruimte, zonder het buffervat. Dat staat in een rechts aangrenzende ruimte. Op de foto zie je van links naar rechts:

  • Besturingseenheden voor de warmtepomp, sensoren knooppunt en relaiskast.
  • Het kleine witte kastje links is de doorstroomverwarmer.
  • Daarachter de WTW luchtunit met warmteterugwinning.
  • In het midden achteraan de pomp unit met besturing voor de zonneboilers
  • Rechts tegen de muur (met witte voorkant) de pomp unit voor de cv-houtkachel.
  • Op de grond of aan de muur de verschillende expansie vaten voor zonneboiler (wit), vloerverwarming/warmtepomp (grote rode) en cv-houtkachel.

Warmte opbrengsten en rendement

Wat levert dit systeem nu op? Dat is wel te berekenen maar in de praktijk lastig te meten. De zonneboilers leveren in theorie totaal circa 6*2,9GJ = 17,4GJ ofwel 4.833 kWh per jaar. De meting die de zonneboilerbesturing zelf opgeeft, geeft voor dit jaar circa 5.350 kWh op. Dat komt wel in de buurt van de theoretische waarde. Het was immers een uitzonderlijk warm en goed zonjaar.

De houtkachel heeft geen meter. Om de energie die is afgegeven in de vorm van warmte uit verbranding van hout te berekenen, moeten we een aantal aannames doen. Zie hiervoor ook de berekening die ik in de andere blog maakte. Vorig jaar verstookten wij ongeveer 2,5 kuub hout (droog berk, essen en beuk). Dat is goed voor circa 2,5*400kg*4,2kW*85%rendement = 3.550 kWh.

De totale warmtepomp installatie bestaande uit de warmtepomp, diverse pompen en kleppen, besturing, warmte element en een doorstroomverwarmer (daarover later meer), heeft een totaal verbruik gekend van 6.100 kWh.

Als we deze waarden bij elkaar optellen komen we op een totaal van 14.250 kWh. Dat is nog niet de benodigde 29.325 kWh. Maar er is dan ook nog geen rekening gehouden met het rendement van de lucht-water warmtepomp. Want deze kan wel een rendement halen van 350% ofwel een COP van 4,5. Maar dat is dan weer bij de meest gunstige omstandigheden.

De COP kunnen we bij benadering uitrekenen. Een exact waarde kan ik niet berekenen omdat er in de totale energie opname van 6.100 kWh ook andere onderdelen zitten, waaronder de doorstroomverwarmer, die het rendement nadelig beïnvloeden. En ook nog een paar maanden gas voor het gastenverblijf. We doen een poging:
29.350=5.350+3.550 + (COP*6.100*90%); COP=4.2. Dit is inderdaad de theoretische waarde die leverancier SPRSUN opgeeft maar ik betwijfel of die in de praktijk en over een jaar gemiddeld, gehaald kan worden.

Hoe krijgen we voldoende warm tapwater?

Zoals je hebt kunnen lezen zijn er periodes waarin de temperatuur in het buffervat onvoldoende is om comfortabel te kunnen douchen. Uit ervaringen weten we dat een minimale temperatuur van 48°c nodig is voor een lekkere douche. Er zijn namelijk nog wat leiding verliezen te overwinnen….. Maar 48°C is onvoldoende om legionella tegen te gaan. Daarvoor moet de temperatuur eigenlijk minimaal 55°C zijn. En die waarde wordt alleen vanaf april tot half oktober gehaald met voldoende zonneschijn. Of door de houtkachel elke dag op te stoken. In beide gevallen kan de temperatuur dan gemakkelijk 65°C worden. Maar de ervaring heeft ook geleerd dat de vloerverwarming een forse aanslag op de buffercapaciteit kan doen waardoor op ongewenste momenten de voorraad warmwater in de winter ontoereikend kan zijn.

Een oplossing kan zijn om het water in een aparte boiler met een naverwarmer op te warmen. Ons gezin zou met 120 Liter uit de voeten kunnen. Maar een boiler verliest energie door afkoeling. Dat is niet wenselijk. Ik heb een andere zeer simpele oplossing gevonden die vooral in de Alpen-landen en in Scandinavië veel wordt gebruikt; een doorstroomverwarmer.

Doorstroomverwarmer

Een doorstroomverwarmer is een klein maar doeltreffend en ook nog slim apparaat dat van koud water direct water op de juiste temperatuur maakt. Hiervoor gebruikt het elektrische energie. En vergis je niet, dat kan best veel zijn! Om van 10 °C koudwater 55°C warmwater te maken verbruikt de doorstroomverwarmer 11-13kW aan energie, dat is bijna gelijk aan de aansluitwaarde van een normale woning (3x25A). Dan is de opbrengst circa 5 liter per minuut. Voldoende voor een gemiddelde douche maar niet voor een stortdouche of meerdere tappunten die tegelijkertijd worden gebruikt. Als je dat wilt moet je een zwaarder exemplaar nemen. Ze zijn er ook van 18-24kW maar dat betekent ook dat de meterkast en de aansluiting met de energieleverancier fors moet worden verzwaard tot 3×35-50A. En dat kost veel geld dus denk goed na…..

Maar de doorstroomverwarmer is ook slim. In mijn situatie is het aangevoerde water uit het buffervat minimaal 40°C warm, voorverwarmd door de luchtwarmtepomp, zonneboilers of houtkachel. De doorstroomverwarmer hoeft dan nog maar een klein stukje na te verwarmen (van 40°C naar 55°C) en gebruikt daarvoor veel minder energie. In onze situatie pendelt de doorstroomverwarmer dan tussen 4-8kW aan opgenomen energie. En als in de zomer het buffervat meer dan 55°C is, doet de doorstroomverwarmer helemaal niets. In mijn hydraulische schema zie je de doorstroomverwarmer rechtsbovenin, aangesloten aan de gele warmwaterleiding.

Toch is het verstandig om enkele voorzorgsmaatregelen te nemen tegen het overbelasten van je meterkast. Want als iemand onder de douche staat en je tegelijkertijd aan het koken bent op een inductieplaat, de warmtepomp het huis verwarmd en de auto aan de laadpaal staat, kan het misgaan. Hoe je dat kunt voorkomen lees je in een volgende blog.

Nog enkele afsluitende tips:

  • Zorg voor voldoende ruimte voor de technische installatie. Een stookruimte van minimaal 2 m2 is eigenlijk al te krap. Liever een ruimte van circa 4 m2 met voldoende muuroppervlak voor het monteren van alle techniek.
  • Houd rekening met de maximale vloerbelasting in je woning als je een zwaar buffervat plaatst. Op zolder kan een uitdaging zijn.
  • Probeer de leidingen tussen zonneboilers en buffervat zo kort mogelijk te houden om onnodig warmteverlies te voorkomen. In mijn situatie was dat helaas niet mogelijk. Ik heb 18 meter leiding moet leggen. Heen en terug.
  • De warmte transmissie is het moeilijkste onderdeel in de hele energietransitie. Eigenlijk zou elk huis minimaal 1 zonneboiler/collector moeten plaatsen. Meer is beter.
  • Heb je nog geen 3-fase meterkast? Leg deze dan zo snel als mogelijk aan. Daar ga je profijt van hebben.

Eén jaar aardgas vrij – de bevindingen van het elektrificeren van een woning.

Sinds 2007 doen wij in huize De Vriendschap aan energie besparingen. Elk jaar doen wij door middel van een forse duurzaamheidsinjectie (ik spreek bewust niet van geld) een poging om geheel onafhankelijk te worden van fossiele brandstoffen, of toch op z’n minst onafhankelijk te worden van energie leveranciers. Het streven is een 0-op-de-meter voor zowel het gebouw-gebonden energieverbruik als het gebruikers-gebonden energieverbruik. Lees verder Eén jaar aardgas vrij – de bevindingen van het elektrificeren van een woning.

Hoe kun je nieuwe business kansen ontdekken als gevolg van transities

Een transitie is een structurele verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op sociaal, technologisch, economisch of politiek gebied (Wikipedia).

Om te herkennen of een bepaalde markt of sector interessante business uitdagingen bevat, moeten we kijken of er transities gaande zijn of in aantocht zijn. Je bent geneigd te zeggen dat elke sector onderhevig is aan transities maar dat bestrijd ik. De accountancy markt is een typisch voorbeeld waar al jaren lang hetzelfde kunstje wordt bedreven. Op zijn Jiskefets: “doe jij de crediteuren, dan doe ik de debiteuren”. Deze markt zal nauwelijks meer vernieuwen, hooguit wat kleine modieuze ingrepen ondergaan. Maar sectoren als landbouw, verkeer en vervoer, energie en gezondheidszorg des te meer. Hoe kun je business kansen ontleden aan de veranderingen die deze markten ondergaan?

Disrupties

Om te ontdekken of een markt een transitie ondergaat of zal ondergaan, kunnen we zoeken naar zogenaamde disrupties: ernstige verstoringen die er toe zullen en moeten leiden dat deze markt zichzelf opnieuw gaat uitvinden. Disrupties zullen hoofdzakelijk door de volgende 5 eigenschappen worden veroorzaakt:

  1. De complexiteit. Als de sector te complex en onoverzichtelijk is, worden klanten gefrustreerd en zullen zij de sector gaan mijden waardoor de leveranciers in die sector ernstig gevaar zullen lopen. De zorgsector is een voorbeeld van complexiteit. Helaas zijn er weinig of geen alternatieven voor klanten…..
  2. Verspilling. Als klanten zien dat hun geld niet goed wordt gebruikt en resources van de leverancier niet effectief worden ingezet is dit een tweede reden om op zoek te gaan naar alternatieven. Denk aan leegstand, stilstand, tijdverspilling door wachtrijen e.d.
  3. Vertrouwen. Of liever gezegd een gebrek aan vertrouwen. Banken en verzekeraars met fraude, onbegrijpelijke voorwaarden en gebrek aan transparantie zijn de sprekende voorbeelden.
  4. Bureaucratie. Dit is een specifieke vorm van verspilling die tot uiting komt in vele managementlagen, lange besluitvormingstrajecten, tussenpersonen, makelaars e.d. Eigenlijk elke overbodige tussenlaag die geen aantoonbare toegevoegde waarde levert, is voor klanten een reden om door te lopen.
  5. Beperkte toegang. Dit heeft betrekking op producten en diensten die te duur zijn of gewoon slecht beschikbaar zijn door verkeerde distributie en afhankelijkheden van tijd en plaats. Medicijnen is een voorbeeld door de hoge prijs en slechte beschikbaarheid terwijl de distributie van muziek (iTunes) een voorbeeld is hoe distributie anders kan.

Vaak worden deze disrupties pas zichtbaar onder invloed van sociale, technologische, economische of politieke (STEP) invloed.

Het volgend voorbeeld wordt gebruikt als nadere toelichting. Het betreft de transitie van de energiemarkt.

Al decennia geleden is voorspeld dat fossiele brandstoffen eindig zijn. Dit heeft er toe geleid dat langzaam de transitie naar duurzame energie is gestart.

Interrupties

Gedurende de verschillende fasen van een transitie herkennen we dus één of meerdere disrupties. In ons voorbeeld is disruptie 1: het opraken van de fosiele brandstoffen verbonden met eigenschap 5 (beperkte toegang of beschikbaarheid) en eigenschap 2 – verspilling.

Elke disruptie wordt op zijn beurt weer aangejaagd door één of meerdere interrupties, verstoringen die plotseling of gepland optreden. Soms zijn dit invloeden die langzaam hun ontstaan, zoals in het voorbeeld de groei van windmolenparken. Maar soms zijn het ook onvoorspelbare invloeden zoals de ramp met de Fukushima centrale. Deze zorgde ervoor dat in Duitsland vergaande maatregelen werden afgekondigd met sluiting van kerncentrales tot gevolg. In Nederland zien we dit terug in de aardbevingen als gevolg van aardgaswinning. Interrupties zijn dus plotselinge impulsen die de disruptie voorstuwen.

Erupties

Als gevolg van interrupties doen er zich nieuwe ontwikkelingen of kansenvoor. En hier liggen de mogelijkheden voor de markt om nieuwe oplossingen, producten en diensten te ontwikkelen die een antwoord geven op die interrupties. De snelle opmars van zonnepanelen is een mooi voorbeeld van een eruptie. Er is in minder dan 10 jaar een hele nieuwe markt van aanbieders ontstaan. Maar ook ontwikkelingen op het gebied van biomassa, afvalverbranding met energieterugwinning, warmtepompen als alternatief voor de gasgestookte CV en zeer recentelijk, energie opslag (Tesla PowerWall). Erupties kunnen gestimuleerd worden door de overheid met subsidies maar kunnen evenzogoed afgeremd worden door de wet- en regelgeving aan te passen. Denk aan de bijtellingsregelingen voor zakelijke rijders en de salderingsregeling voor zonnepanelen die op de tocht staat in 2017.

Hypes

Een aparte opmerking kan gemaakt worden ten aanzien van hypes. Soms zien we een nieuwe ontwikkeling die veelbelovend is, ook net zo snel weer verdwijnen. Denk aan waterstof of thorium als energiebron. Of het duurt jaren voordat een markt zo volwassen is dat producten ook echt aanslaan. Dit fenomeen staat ook wel bekend als de Hype Cycle. Wil je daar mee over lezen klik dan naar dit artikel: Veranderen met Hypecycles, hoe doe je dat?

IT als enabler

Voor IT-ers ligt hier een belangrijke conclusie: de transitie (en de disrupties) worden zoals Kondratiev al had voorspeld, gedragen door slimme oplossingen die IT in zich hebben. Slimme apparaatjes (Internet of Things) met slimme software die onderling verbonden zijn via het Internet. Kansen te over!

Visie ontwikkeling

Als je aan visie ontwikkeling doet is het dus zaak om te herkennen of en waar zich in een markt disrupties voordoen. Door de signalen te volgen (de interrupties) ontstaan nieuwe momenten (erupties) die business kansen bevatten. De techniek is er meestal al voor beschikbaar maar de uitdaging ligt hem in het integreren van kennis en techniek tot nieuwe oplossingen die aansluiting kunnen vinden bij de behoefte van klanten. De valkuilen, herkenbaar en onherkenbaar, liggen bij de overheid dus blijf altijd met een schuin oog meekijken wat er op (inter-)nationaal en lokaal niveau gebeurd.

Gas vervangen door Elektra wordt economisch tegengewerkt

Stel je wilt de gaskraan dichtdraaien. Gewoon omdat je niet meer afhankelijk wil zijn van Poetingas, of verantwoordelijk wilt zijn voor het Minister-Kamp-krampachtig vasthouden aan Groningen gas en aardbevingen. En gewoon omdat je zo min mogelijk fossiele brandstoffen wilt gebruiken.

Dat betekent dat je moet omschakelen op elektriciteit voor je woning en je mobiliteit. Natuurlijk, ik weet dat veel elektriciteit zogenaamd grijze elektriciteit is, opgewekt door vervuilende kolen, kern of gascentrales. Maar daar kun je zelf wat aan doen door groene elektriciteit te kopen en zelf zonnepanelen te installeren. Lees verder Gas vervangen door Elektra wordt economisch tegengewerkt

Teleurgesteld over klimaattop? Doe het zelf!

Was jij ook zo teleurgesteld in de afgelopen klimaattops? Kopenhagen, Durban, telkens zijn er geen bindende afspraken gemaakt die de uitstoot van CO2 verder aan banden moet leggen. Het wordt allemaal overgelaten aan de lokale overheden, bedrijven en burgers om maar iets aan een beter milieu te doen. De VS, India en China zijn alleen maar gedreven door economische vooruitgang en blokkeren dus elk initiatief. Maar ook onze overheid denkt liever aan de korte termijn economische doelstellingen dan aan de langere termijn gevolgen van de verkwisting die we nu doen.

Zouden we niet beter 1 miljard kunnen investeren in milieuvriendelijke maatregelen dan 1 miljard aan het heropbouwen na een verwoesting door natuurgeweld?

Lees verder Teleurgesteld over klimaattop? Doe het zelf!