Welke competenties heeft een IT Regisseur nodig?

IT Leiderschap gaat over het hebben van visie, het samenbrengen van de business en de IT en natuurlijk ook over het efficiënt bieden van operationele IT diensten zoals een helpdesk, servers en business ondersteunende applicaties. In een kort tijdbestek is er veel veranderd in de IT en dat heeft gevolgen voor IT leiders:

  1. De relatie tussen de business en de ICT afdeling verandert van opdrachtgever-opdrachtnemer naar regie, samenwerking en partnership.
  2. De leveranciers veranderen hun portfolio en worden steeds meer service-gedreven in plaats van product-gedreven. Dat vraagt dus om een andere samenwerkingsvorm.
  3. Kennis van de business, kennis van bedrijfsmodellen, veranderkennis en softskils zijn nodig om de verandering, of verschuiving, goed mogelijk te maken.
  4. De business moet goed aangesloten blijven. Er is zo iets als Governance en Portfolio noodzakelijk om afstemming te krijgen en te behouden.
  5. IT moet zichzelf blijven bewijzen ten opzicht van de business. Concurrenten liggen op de loer. Hoe blijf jij waarde creëren voor de business?
  6. Het is duidelijk dat de rol en de competenties van de huidige IT leider drastisch anders moeten zijn dan enkele jaren geleden.
  7. Om de toegenomen complexiteit te structureren moet er steeds vaker gewerkt worden vanuit een architectuur (business, informatie en governance).

Hoe ga je hier als IT leider mee om en welke competenties zou een IT leider moeten bezitten om alles succesvol te kunnen doen?

Er bestaan een aantal verschillende modellen die bovenstaande uitdagingen een plek kunnen geven. Ik gebruik een model waarin IT Strategie en de IT Architectuur centraal staat:

Een ander bekend model is het 9-vlaksmodel voor informatiemanegement van Rik Maes. Dit model beschrijft de stappen richten, inrichten en verrichten en geeft de relatie weer tussen de IT afdeling enerzijds en de IT gebruiker (de business) anderzijds:

Een IT leider zou idealiter dus zowel strategisch als tactisch en operationeel goed uit de voeten moeten kunnen. In de praktijk zie je echter dat in het MKB de IT leider in het midden of onderaan zit volgens het 9-vlaks model. Eigenlijk zie je hierin een eerste vorm van segmentatie ontstaan:

  1. Leider
    1. Een leider heeft visie en weet waar hij naar toe wil. Hij is richtend,
    2. Een leider richt zich op zijn eigen mensen die kunnen helpen bij verandering,
    3. Een leider is ondersteunend aan zijn afdeling,
    4. Een leider zit aan de zachte kant van verandering en kan overweg met emotie management,
    5. Een leider ontstaat (staat op),
  2. Manager
    1. Een manager is gericht op zijn eigen interne IT organisatie. Hij is inrichtend.
    2. Een manager laat zich sturen door de visie van een ander (de leider),
    3. Een manager heeft aandacht voor structuur en instrumenten (dashboards),
    4. Een manager zit aan de harde kant van de verandering,
    5. Een manager heeft vaak oppervlakkig kennis en weinig ervaring met leiderschap,
    6. De manager bepaalt, niet de klant,
    7. De manager is naar binnen gericht en werkt volgens procedures,

Een nieuw type IT leider is de IT Regisseur. Deze bezit eigenschappen van zowel de Leider als de Manager en is wat mij betreft de IT leider van de toekomst. Hij kan mensen meekrijgen (leiderschap) en kan sturen op het behalen van resultaat (manager).

Profiel van de IT Regisseur

Als je een profiel zou samenstellen van de IT Regisseur, zou deze kunnen (of moeten) voldoen aan de onderstaande eisen:

Businesscompetenties
Bedrijfsstrategie Begrijpen, kunnen vertalen van en handelen volgens de door de organisatie opgestelde bedrijfsstrategie
Beoordeling/analyse business requirements In staat zijn de bedrijfsprocessen en randvoorwaarden te begrijpen en de gevolgen hiervan kunnen overzien
Ontwikkelen van een proces strategie De processtrategie met betrekking tot de (procesmatige) dienstverlening kunnen ontwikkelen en implementeren
Hanteren van kwaliteitsstandaarden In staat zijn de toepassing van kwaliteitsstandaarden te managen
Verandermanagement Een complex verandertraject of procesverandering kunnen uitvoeren
Uitrol van systemen Weten wat voor zaken spelen bij het implementeren van een systeem, en daardoor in staat zijn de implementatie van een nieuw systeem vanuit de context van de klant te begeleiden
Organisatie sensitiviteit Complexe aspecten van de context van de organisatie bij zijn/haar werkzaamheden (interne procedures, richtlijnen, cultuur) kunnen toepassen
Vaktechnische competenties
Applicatieontwerp concepten Beschikken over algemene kennis over de manier waarop applicaties gebruikmaken van de onderliggende IT infrastructuur (werkstations, netwerk, servers, databases e.d.)
IT infrastructuur beheren Beschikken over kennis van theorieën over de exploitatie van ICT infrastructuren, inclusief hun samenhang. Tevens in staat zijn de opzet en implementatie van service management te managen
Systeemmanagement concepten Bekend zijn met belangrijke systeemmanagement concepten zoals beveiliging, back-up en herstel, datamanagement en dit kunnen toepassing in een complexe omgeving
Technische problemen oplossen Begrip hebben van hardware en software tools en procedures om te doorzien waarom een systeem zich gedraagt zoals het zich gedraagt
Gedragscompetenties
Aandacht voor detail Ook onder druk in staat zijn om nauwkeurig werk te leveren waarbij altijd de juistheid van kritische informatie wordt gecontroleerd voordat dit doorgespeeld wordt aan anderen
Analytisch vermogen In staat zijn om informatie te verzamelen en ontbrekende informatie te identificeren. Met logica naar een technische situatie kunnen kijken om problemen op te lossen en nieuwe en innovatieve oplossingen te bedenken
Besluitvaardig zijn Op tijd beslissingen nemen die gebaseerd kunnen zijn op juiste maar onvolledige informatie
Communiceren face to face In staat zijn om op het juiste niveau effectief te communiceren
Communiceren schriftelijk In staat zijn om op het juiste niveau effectief, communicatief en informatief te communiceren
Communiceren presentaties In staat zijn op het juiste niveau presentaties te geven en te communiceren
Klantgericht Sterk gericht zijn op wat het beste is voor de klant waarbij de behoefte van de klant leidraad is voor acties en beslissingen en deze consistent is met het voordeel voor de business
Leiderschap bezitten Op persoonlijk niveau in staat zijn beslissingen te nemen en conflictsituaties te herkennen en hanteren
Plannen organiseren In staat zijn vast te stellen en vast te leggen wat de beste manier is om een taak uit te voeren en hoeveel tijd dit zal vergen
Problemen oplossen In staat zijn technologische en proces gerelateerde problemen te analyseren, te anticiperen op potentiële problemen en deze te helpen voorkomen
Relaties onderhouden In staat zijn om op het juiste niveau samen te werken met leden van het team, klanten, leveranciers en andere collega’s. In staat zijn een netwerk te ontwikkelen waarmee informatie en ideeën gedeeld kunnen worden.
Werken in een team Zorg dragen en bijdragen aan het bereiken van de als team overeengekomen doelstellingen
Streven naar voortreffelijkheid De passie bezitten om opgedragen taken met succes af te ronden en werk van de hoogste kwaliteit te leveren
Ethisch handelen In staat zijn op het juiste niveau om te gaan met de ethische aspecten die samenhangen met de beroepsuitoefening
Samenwerken Een samenwerkingrelatie kunnen opzetten en onderhouden, zowel inhoudelijk als relationeel en emotioneel.